HÀNH TRÌNH TÌM LẠI BẢN SẮC TẾT VIỆT Ở NHỮNG ĐIỂM ĐẾN GIÀU DI SẢN

Giữa những chuyển động gấp gáp của đời sống hiện đại, Tết Việt vẫn lặng lẽ hiện diện ở những vùng đất giàu di sản, nơi phong tục và ký ức văn hóa chưa từng rời khỏi nhịp sống thường ngày. Từ miền núi cao đến đồng bằng và duyên hải, hành trình du xuân trở thành cuộc trở về tinh tế, dẫn lối đến những điểm đến mới để cảm nhận Tết một cách nguyên bản, chậm rãi và sâu sắc hơn.

Sắc xuân ở “làng cổ tích” Lô Lô Chải

Nằm dưới chân cột cờ Lũng Cú, làng Lô Lô Chải hiện lên như một lát cắt nguyên bản của vùng cực Bắc, nơi đời sống của cộng đồng người Lô Lô gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên và tín ngưỡng tổ tiên. Mỗi độ xuân về, ngôi làng trên cao nguyên đá Hà Giang khẽ thức giấc sau mùa đông dài, bừng sáng trong sắc hoa đào, hoa lê và anh đào, làm dịu đi vẻ trầm mặc của màu đá xám.

Tết ở Lô Lô Chải diễn ra chậm rãi và kín đáo, hiện diện trong sự chuẩn bị kỹ lưỡng của từng gia đình. Những bộ trang phục truyền thống được may mới với sắc màu rực rỡ, nghi lễ cúng tổ tiên diễn ra trang trọng, tiếng trống đồng vang lên trầm sâu như sợi chỉ gắn kết cộng đồng với cội nguồn. Trên mâm cỗ ngày Tết, thịt treo gác bếp, xôi ngũ sắc, mèn mén và rượu ngô hiện diện mộc mạc nhưng đong đầy ý nghĩa, phản chiếu một cái Tết nguyên bản và bền bỉ giữa cao nguyên đá.

Với du khách, Tết ở Lô Lô Chải là cơ hội được hòa mình vào nhịp sống bản địa. Để họ có thể cùng ăn, cùng ở và cùng cảm nhận mùa xuân theo cách người bản địa đã gìn giữ qua nhiều thế hệ. Một cái Tết vừa thiêng liêng vừa gần gũi, nơi bản sắc vẫn hiện hữu bình thản giữa cao nguyên đá.

Trải nghiệm Tết trên mây ở bản Sin Suối Hồ

Nằm ở độ cao gần 1.500 mét giữa đại ngàn Lai Châu, Sin Suối Hồ mở ra một không gian Tết khác biệt, nơi mùa xuân đến chậm và lặng lẽ như chính nhịp sống của cộng đồng người H’Mông. Tách biệt khỏi những tuyến du lịch đại chúng, bản làng này giữ được vẻ nguyên sơ hiếm có, để Tết hiện diện một cách tự nhiên trong đời sống thường nhật, không cần sắp đặt.

Khi xuân về, Sin Suối Hồ bừng sáng trong sắc hoa rừng, địa lan và những thửa ruộng bậc thang mờ sương. Tết của người Mông gắn liền với trang phục truyền thống rực rỡ, ẩm thực bản địa và các nghi lễ đầu năm mang đậm yếu tố tâm linh. Không gian cao và khoáng đạt khiến từng âm thanh, từng chuyển động đều trở nên chậm rãi, tạo nên cảm giác Tết vừa thiêng liêng vừa tĩnh tại.

Nơi này được thiên nhiên ưu ái ban tặng miền khí hậu quanh năm trong lành, mát mẻ cùng hệ sinh thái rừng nguyên sinh với nhiều cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ như: Thác Trái tim, Thác Tình yêu, Thác Ma Quai Thàng, đỉnh Ky Quan San,..

Một góc chợ phiên mùa xuân ở bản Sin Suối Hồ rực rỡ sắc màu 

Du khách đến Sin Suối Hồ những ngày đầu xuân không chỉ để ngắm cảnh hay săn mây, mà để sống trong nhịp Tết của bản làng. Từ chợ phiên cuối tuần, những ngôi nhà trình tường đến các hoạt động sinh hoạt cộng đồng, tất cả tạo nên một trải nghiệm mùa xuân giàu chiều sâu, nơi văn hóa, thiên nhiên và con người hòa quyện trong một tổng thể bền vững.

Tết nằm trong nếp nhà rường Làng cổ Phước Tích Huế

Nằm bên dòng sông Ô Lâu hiền hòa, làng cổ Phước Tích là một trong những không gian hiếm hoi còn lưu giữ trọn vẹn nếp sống làng quê miền Trung xưa. Những ngôi nhà rường hàng trăm năm tuổi với kết cấu gỗ chạm khắc tinh tế, sân vườn khép kín và hàng chè tàu xanh rì tạo nên một bức tranh Tết trầm mặc, nơi thời gian dường như trôi chậm hơn.

Ở Phước Tích, Tết không đến bằng không khí rộn ràng mà hiện diện trong sự chuẩn bị âm thầm của từng gia đình. Những mái nhà được quét dọn kỹ lưỡng, bộ trường kỷ lau lại bằng nước chè xanh, bàn thờ tổ tiên được chăm chút như một nghi lễ đầu năm. Mâm cỗ Tết mang phong vị Huế xưa, giản dị nhưng chuẩn mực, phản ánh rõ tinh thần gia phong từng là nền tảng của mỗi gia đình.

Nếp sống ấy không chỉ được gìn giữ qua kiến trúc mà còn hiện hữu trong cách người làng đối đãi với Tết như một khoảng lắng tinh thần. Những câu chuyện về dòng họ, về lễ nghĩa và trật tự gia đình được truyền lại trong không gian bếp lửa, bên tách trà đầu xuân. 

Du khách đến Phước Tích có thể tham gia vào các sinh hoạt thủ công truyền thống, học nấu món Tết xứ Huế, hoặc đơn giản là ở lại trong một ngôi nhà rường để cảm nhận sự tĩnh tại hiếm hoi của mùa xuân miền Trung.

Mùa xuân của lửa, đất và bàn tay người Chăm 

Ghé qua làng gốm Bàu Trúc ở Ninh Thuận, mùa xuân không chỉ là thời điểm đổi gió mà còn là lúc văn hóa bản địa bừng lên trong từng hoạt động sản xuất và lễ hội của cộng đồng người Chăm. Bàu Trúc không đơn thuần là một làng nghề cổ, nơi nghệ nhân tạo hình đất sét bằng đôi tay điêu luyện, mà còn là nơi tín ngưỡng và đời sống tinh thần hòa quyện trong lao động thủ công từ bao đời. 

Nghề gốm ở đây tồn tại gần như nguyên bản khi không dùng bàn xoay và nung gốm bằng củi, mỗi sản phẩm mang dấu ấn riêng của đất và lửa, in đậm hơi thở Chăm Pa trong hoa văn, màu sắc và kỹ thuật nung truyền thống. 

Không khí Tết ở Bàu Trúc có thể không trùng với Tết Nguyên đán theo cách thông thường, nhưng sự chuẩn bị cho mùa lễ đầu năm vẫn lan tỏa qua mọi ngóc ngách của làng. Những nghi lễ liên quan đến đất, nước và lửa hiện hữu trong từng mẻ gốm được nặn, nung, phun màu bằng lá cây và tro, như một chu trình tâm linh mở ra giao thoa giữa con người và thiên nhiên.

Âm thanh trống kèn cùng điệu múa truyền thống của thiếu nữ Chăm vang lên trong các dịp lễ, tôn vinh nghề gốm và sự khéo léo tỉ mỉ của người phụ nữ trong đời sống văn hóa bản địa. 

Đến Bàu Trúc vào dịp năm mới là đi vào một không gian văn hóa đa chiều, nơi Tết thể hiện qua tín ngưỡng, lao động và nghệ thuật. Với những ai muốn khám phá Tết Việt dưới góc nhìn đa văn hóa, nơi gốm sứ thấm đượm chiều sâu lịch sử và sự tôn kính với thiên nhiên, Bàu Trúc sẽ mang đến một trải nghiệm vừa nguyên bản vừa đầy cảm xúc.

Hòa mình vào văn hóa Tết Nam Bộ xưa

Không chỉ là quần thể những ngôi nhà gỗ trăm tuổi, làng cổ Đông Hòa Hiệp bên dòng sông Tiền còn là không gian nơi văn hóa Nam Bộ hiện diện một cách sống động giữa cảnh sắc miệt vườn và nhịp mùa xuân hiền hòa. Những biệt thự cổ với mái ngói âm dương, cột kèo chạm trổ tinh xảo, kết hợp hài hòa giữa kiến trúc phương Đông và ảnh hưởng phương Tây, không chỉ phản ánh kỹ thuật xây dựng của một thời kỳ giao thương thịnh đạt mà còn lưu giữ nếp sinh hoạt tinh thần của nhiều thế hệ cư dân sông nước.

Khi xuân về, Đông Hòa Hiệp khoác lên mình vẻ đẹp chín muồi của miền Nam xưa. Những khu vườn cây trái trĩu quả bao quanh các ngôi nhà cổ tạo nên phông nền tự nhiên cho một cái Tết diễn ra chậm rãi và nền nếp. Chuẩn bị Tết ở đây là chuỗi công việc quen thuộc nhưng đầy ý nghĩa: lau dọn bàn thờ gia tiên, chọn lựa mâm ngũ quả “cầu, dừa, đủ, xoài” gửi gắm ước vọng đủ đầy, gói bánh tét bằng nếp mới, đậu xanh và chuối chín trong mùi lá dong, lá chuối thoảng hương sông nước.

Mâm cỗ ngày Tết đặc trưng mang đậm phong vị Nam Bộ với bánh tét, canh khổ qua, thịt kho hột vịt và củ kiệu thể hiện cách người miền sông nước gìn giữ sự sum vầy qua từng món ăn. Giữa không gian ấy, tiếng đờn ca tài tử cất lên chậm rãi nơi sân nhà cổ, những giai điệu mộc mạc và ngẫu hứng được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Không chỉ làm đầy không khí đoàn viên, đờn ca tài tử còn hiện diện như một di sản phi vật thể sống, gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần và bản sắc văn hóa Nam Bộ.

Những điểm đến du lịch giàu bản sắc không chỉ mở ra những trải nghiệm du lịch mang tính khám phá, mà còn là cơ hội để con người tìm lại sự kết nối với cội nguồn văn hóa trong một thế giới ngày càng phẳng và vội vã. Bởi hơn cả một thời khắc chuyển giao năm mới, Tết chính là cách một dân tộc nhận diện và gìn giữ ký ức của mình, và những vùng đất giàu di sản vẫn là nơi ký ức ấy hiện diện trọn vẹn và sống động nhất.